‘İstihdam Tedbirleri Belirlenmeli’

Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu Haziran ayı Ekonomi Bülteni’ni yayımladı. Bültende uluslararası likidite hareketlerindeki değişimlerin, yüksek cari açık nedeniyle Türkiye’yi de tehdit etiği vurgulanarak, ”Merkez Bankası ile BDDK’nın aldığı önlemler cari açığı ve büyümeyi azaltmaya yönelik. Yeni Hükümetin de bunlara ek tedbirler getirebileceği anlaşılıyor. Zayıflatılacak büyümenin işsizliği artırmasını önleyecek istihdam teşvik tedbirleri şimdiden oluşturulmalı”denildi.

Bültende, Nisan 2011′de aylık bazda Sanayi Üretim Endeksinin, Sanayi Ciro Endeksi ve Sanayi Sipariş Endeksi gerilerken, İmalat Sanayii Kapasite Kullanım Oranının yükseldiğine işaret edilerek, bu durumun imalat sanayinde önümüzdeki aylarda stokların artma olasılığını ifade ettiği kaydedildi. Sanayi sektörünün önümüzdeki dönem için ekonomiye yeterince güven duymadığına dikkat çekilen bültende istikrara ilişkin şüphelerin olduğu belirtildi. Ödemeler dengesindeki bozulmanın arttığı kaydedilen Bültende, “Cari açık 29,6 milyar dolara, dış ticaret açığı 28,3 milyar dolara yükseldi. Dış ticarette AB’nin payı arttı” denildi. Mayıs’ta enflasyonun artış eğilimi gösterdiği belirtilen Bültende, Hükümetin Seçimlere rağmen Bütçeye sahip çıkmasıyla bütçe açığının önemli ölçüde azaldığı dile getirildi. Merkez Bankası ve BDDK’nın para politikası açısından önemli kararlara imza attığı belirtilen Bültende; “Merkez Bankası kanuni karşılık oranlarını artırarak bankaların fon maliyeti büyüttü. Nihai amaç, bankaların kredi faiz oranlarını yükseltmesi. TCMB hem büyümeyi sınırlamak, hem de cari açığı azaltmak istiyor. Bunu enflasyon hedefinden vazgeçmeden, maliyeti bankalara yönelterek yapıyor. BDDK da TCMB’ye destek verdi. Otomotive ve konut dışındaki tüketici talebini düşürmek için bankaların sermaye artırımına gitmesini istedi. Bankalar faiz oranlarını artırdı, üretimin ve tüketimin maliyeti yükseldi. Alınan önlemler, KOBİ’leri zorlayabileceği gibi işsizliği de artırabilir” ifadeleri kullanıldı.

Ajanslar

TİSK: “Çalışma mevzuatı büyümeye engel”…

TİSK’in açıklamasına göre, OECD tarafından yayımlanan ”Büyümeye Doğru 2011” Raporu’nda, çalışma mevzuatındaki katılıklar Türkiye’nin büyümesinin önündeki en önemli engellerden biri olarak belirlendi ve esnekliğin artırılması konusunda önemli tavsiyelerde bulunuldu.

Rapora göre, Türk ekonomisinin büyüme potansiyelinin artırılması için işgücü piyasasında katılıkların azaltılması, işgücü maliyetlerinin düşürülmesi ve eğitime katılımın artırılması özel önem taşıyor. Diğer önemli reform alanlarını ise mal piyasalarına ilişkin düzenlemelerin basitleştirilmesi ve erken emeklilik teşviklerinin azaltılması oluşturuyor.
Raporda özellikle geçici işçiler olmak üzere hem geçici hem sürekli işçiler açısından istihdamın katılığının yüksek olduğu, bu durumun da kayıtdışı ve yarı-kayıtdışı işlerde kaynakların heba edilmesine yol açtığı ifade edilirken, bu alanda iyileştirme yapmak üzere herhangi bir adım atılmadığının da altını çizildi.

OECD verilerine göre Türkiye, istihdamın katılığı sıralamasında 34 OECD ülkesi ile 6 aday ülkenin de içinde bulunduğu 40 ülke arasında ilk sırada geliyor; bir başka ifadeyle istihdam artışını gözetmeyen, en katı çalışma mevzuatına sahip ülke durumunda.
TİSK’in açıklamasında, AB’ye ve OECD’ye göre bir ülkede istihdam ne kadar katı ise işsizlikle baş etmenin de o kadar zor olduğu belirtilerek, 2000 ve 2008 yılları arasındaki farklılık kıyaslandığında zaten ”en katı” işgücü piyasasına sahip olan Türkiye’de 8 yıllık dönemde katılığın daha da arttığının görüldüğü ifade edildi.

Rapora göre aynı dönemde 14 OECD ülkesinin katı uygulamalarını esnetme yoluna giderken, 6 OECD ülkesinde uygulamaların değişmediği belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

”2000 yılında Türkiye’den daha katı uygulamalara sahip olan Portekiz ve Yunanistan’ın yaptıkları düzenlemelerle Türkiye’yi geride bıraktıkları da dikkati çekiyor.
Öte yandan, Türkiye’de istihdamın katılığını en fazla artıran uygulamalar, geçici istihdam biçimlerine ilişkin düzenlemelerde ortaya çıkıyor. Belirli süreli sözleşme yapma ve yenileme serbestisi ile özel istihdam büroları aracılığıyla geçici istihdam sistemini kapsayan gösterge 4,88 endeks puanı ile Türkiye;nin OECD ülkelerinden 2,8 kat, AB ülkelerinden 2,7 kat daha katı uygulamalara sahip olduğunu ortaya koyuyor.

İşgücü piyasasındaki bu sorunlar Türkiye’nin büyümesinin önünde engel teşkil ediyor. Nitekim OECD de söz konusu Raporda kıdem tazminatının azaltılması ve özel istihdam büroları aracılığıyla geçici istihdam sisteminin yasalaştırılması yoluyla istihdamdaki katılıkların azaltılmasını, isteğe bağlı olarak daha esnek biçimlerdeki iş akitlerine izin verilmesini öneriyor.”

TİSK

Türkiye ve AB’de İşgücü Maliyet Değişimi Araştırması

Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK), geçen yılın son çeyreğinde sanayide en yüksek işgücü maliyeti artışının Türkiye’de görüldüğünü bildirdi.

TİSK, AB ülkelerinde 2010 yılının 4. çeyreğinde işgücü maliyetlerinde kaydedilen gelişmelerle ilgili yazılı açıklama yaptı. Açıklamaya göre, AB’de çalışılan saat başına nominal işgücü maliyeti, 2010 yılının 4. çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2 oranında arttı. Avro Bölgesinde ise işgücü maliyet artışı yüzde 1,6 olarak gerçekleşti.

AB içinde en yüksek işgücü maliyet artışı yüzde 7,6 ile Bulgaristan’da kaydedilirken, bu oran Çek Cumhuriyeti’nde yüzde 4,2, Danimarka’da yüzde 3,2, Almanya’da ise yüzde 1,5 şeklinde belirlendi. Bu dönemde AB üyesi ülkelerden İrlanda’da saat başına nominal işgücü maliyetinde yüzde 1,2, Macaristan’da yüzde 2,3, Yunanistan’da ise yüzde 6,5 oranında düşüş meydana geldi. Aynı dönemde Türkiye’de ise çalışılan saat başına nominal işgücü maliyet artışı ise yüzde 10,3 oldu.

Sanayi sektörü

Sanayi sektöründe ise saat başına nominal işgücü maliyet artışı AB’de yüzde 1,9, Avro Bölgesinde de yüzde 1,7 olarak belirlendi. Sanayi sektöründe de en yüksek artış yüzde 7,9 ile Bulgaristan’da yaşandı. Türkiye’de ise sanayideki işgücü maliyet artışı yüzde 10,1′i buldu. Bu rakamlara göre, Türkiye, AB ülkeleri ile kıyaslandığında hem sanayi sektöründe, hem de diğer sektörlerde işgücü maliyetinin en yüksek oranda arttığı ülke oldu.

TİSK’in açıklamasına göre, 2010 yılının 4. çeyreğinde Türkiye’de ve AB’de çalışılan saat başına nominal işgücü maliyet değişimi şu şekilde gerçekleşti:

Toplam Sanayi İnşaat Hizmetler

TÜRKİYE 10,3 10,1 11,0 10,2
Euro Bölgesi 16 1,6 1,7 1,1 1,6
AB 27 2,0 1,9 1,0 2,2
Bulgaristan 7,6 7,9 3,3 8,0
Çek Cumh. 4,2 5,1 7,2 3,0
Danimarka 3,2 2,4 5,7 3,1
Almanya 1,5 1,4 0,7 1,6
Estonya 1,4 1,4 3,9 1,0
İrlanda -1,2 -3,3 -2,3 -0,2
Yunanistan -6,5 -6,2 -7,6 -6,3
İspanya 0,7 1,1 0,4 0,8
Fransa 3,0 3,7 3,1 2,8
Kıbrıs Rum Kesimi 2,6 2,3 1,5 2,8
Letonya 0,3 1,7 -6,1 1,0
Litvanya 0,5 3,3 -4,8 0,0
Lüksemburg 3,7 1,5 2,4 4,3
Macaristan -2,3 1,0 -5,9 -4,5
Malta 0,3 -2,2 -2,8 1,8
Hollanda 2,0 – - -
Avusturya 2,5 0,8 2,2 3,4
Polonya 0,7 2,0 -0,2 -0,3
Portekiz 4,2 5,5 6,0 2,9
Romanya 5,4 6,9 0,6 5,2
Slovenya 4,5 4,1 6,6 4,5
Slovak Cumh. 4,3 3,7 10,3 4,1
Finlandiya (*) 1,0 1,4 1,3 0,4
İsveç 1,4 1,5 -0,6 1,6
İngiltere 3,6 2,7 0,2 4,2
Norveç 3,1 4,1 1,6 3,0

Euro Bölgesi 16: Belçika, Almanya, İrlanda, Yunanistan, İspanya, Fransa, İtalya, Kıbrıs Rum Kesimi, Lüksemburg, Malta, Hollanda, Avusturya, Portekiz, Slovenya, Slovak Cumh., Finlandiya. (*) Çalışılan günlere uyarlanmamış veriler
Kaynak: Eurostat Haber Bülteni 16 Mart 2011; Türkiye için TÜİK